20 oktober 2015

De enige weg is duurzaam

De enige weg is duurzaam

Onze consumptie van gekweekte vissen, schaal- en schelpdieren moet omhoog. Niet alleen om het hoofd te bieden aan de overbevissing, maar ook omdat het gezond is. Heel gezond. Dat is bewezen. Aan het woord is professor Patrick Sorgeloos van de Gentse unief. Hij verdiept zich al jaren in aquacultuur en breekt een lans voor duurzame visboerderijen, want daar zit toekomst in.

 

Waarom pleit u voor gekweekte vis?

Professor Sorgeloos: “Het kweken van vis is de beste garantie op kwaliteit. In de natuur is immers niet altijd de beste voeding te vinden voor vissen. Denk maar aan de Baltische zee die vol zit met pesticiden en zware metalen. Kabeljauw die je daar vangt, is geen kwalitatief product. In onze Noordzee zit geen gecontamineerde vis, maar je kan wel vis vangen die de laatste dagen geen voeding heeft gevonden. Ook dat is geen kwaliteit. Doe je aan aquacultuur, dan kan je alle parameters, zoals waterkwaliteit, voeding en slachtproces, controleren en optimaliseren. Zo krijg je een product dat evenwaardig is aan de beste kwaliteit visvangst.”

Wat is duurzaam vis kweken?

“Duurzaam vis kweken, betekent dat je het milieu niet belast en dat je bijvoorbeeld gebruik maakt van een re- circulatiesysteem. Je kiest dus voor een systeem van ecologische, geïn- tegreerde aquacultuur in plaats van onze moderne monocultuur. Zo kan je het kweken van vis combineren met tomatenteelt. Om tot de juiste temperatuur van het water te komen, wordt dan restwarmte en –elektriciteit gebruikt van de tomatenserres. Het gebruikte kweekwater wordt op zijn beurt gebruikt om de tomatenplaten te voorzien van water en voedings- stoffen zodat er geen afvalwater moet geloosd worden. Bovendien moet de hoeveelheid visolie of vismeel – afkomstig van de visvangst en gebruikt voor de voeding van de vissen – tot een minimum worden herleid. De Omegabaars is bijvoorbeeld geen carnivoor en voedt zich met een plantaardig dieet. Zo kunnen zware metalen geen ingang vinden in de kweek en scheidt de vis door zijn plantaardige voeding ook minder ammonia uit.”

Bent u een voorstander van aquacultuur op zee of aan land?

“Aquacultuur op zee en aan land wordt zowel toegepast in de geïndustriali- seerde wereld als in ontwikkelingslanden. Op termijn zal de wereld wel meer moeten opteren voor kweek op zee omwille van de te verwachten schaarste aan zoetwater, maar het is de economische rentabiliteit die zal bepalen welk type aquacultuur de overhand zal krijgen. In België kan je heel gemakkelijk gekweekte vis importeren die kwalitatief is en goedkoop. Hier moet je je met je duurzame visboerderij richten op een nichemarkt, want het moet uiteraard rendabel blijven. Aquacultuur aan land, een stevige vis die tegelijk resistent en kwalitatief is en een businessmodel dat de hoge loon- en energiekosten kan drukken: dat zijn de succesformules voor onze toekomstige aquaboeren.”

 

U bent voorstander om land- en tuinboeren om te schakelen naar visboeren. Is dat verre toekomstmuziek?

“Even een nuance. Ik ben voorstander om de twee te gaan combineren. Er zijn vooral opportuniteiten voor bijvoor- beeld een varkensboer of tomatenteler om ook vis te gaan kweken. De boer kan energie doorgeven, ‘afval’ van de een wegwerken door die als nutriënt voor de ander in te zetten, enzovoort. Dit klinkt in theorie als muziek in de oren en in de VS en Australië is men al verdere stappen aan het zetten op dat vlak, maar bij ons heeft het nog wat oefening en geduld nodig. Het moet ook economisch een goede zet zijn en op dat vlak moeten er nog enkele belangrijke stappen worden gezet om bijvoorbeeld de juiste marktsoorten te identificeren of de kweek nog verder te automatiseren.”

Er worden wat betreft viskwekerijen kanttekeningen gemaakt rond dierenleed. Kunt u dat counteren?

“Niemand wil dat dieren afzien. Zoals bij vee heeft men ook bij vis gezocht naar de beste manier om ze te slachten. Dat gebeurt nu door middel van elektrocutie. Het is bewezen dat dit niet alleen de beste manier is voor hun welzijn, maar ook voor het beste behoud van kwaliteit zorgt. Trouwens, ik vind die discussie vrij hypocriet. Denk je dat vissen niet lijden wanneer ze gevangen worden op zee? Daar verstikken ze samengepakt met duizenden andere vissen in een net en een stuk kwaliteit van het visvlees gaat verloren doordat ze sterven onder stress.

Bekijk alle artikels